Laatste levensfase

Als je zorgt voor iemand die gaat sterven, vraag je je misschien af wat je allemaal kan doen. Hier zijn tips en adviezen waar je iets aan kan hebben.

Palliatieve zorg

De zorg voor iemand in de laatste levensfase wordt palliatieve zorg genoemd. Het doel is om degene die gaat sterven een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven te geven. Het gaat dan om zowel lichamelijke als geestelijke hulp. Aanbieders van palliatieve zorg zijn onder andere: 

• Vrijwilligers Een vrijwilliger kan bijvoorbeeld helpen met lichamelijke verzorging, waken of emotionele steun geven. De hulp heet ook wel vrijwillige palliatieve terminale zorg.
• Thuiszorg Degene die gaat overlijden kan palliatieve zorg thuis krijgen van een wijkverpleegkundige van de thuiszorg.  
• Respijtzorg Respijtzorg is het tijdelijk overnemen van de zorg, zodat familie en vrienden even rust krijgen.  Respijtzorg en ondersteuning voor mantelzorgers vraag je aan bij de gemeente, via de Wmo. 
• Hospice of bijna-thuishuis Als iemand niet meer thuis kan blijven, dan kan diegene verblijven in een hospice. Een bijna-thuishuis is ook een soort hospice. Het verschil is dat hier geen zorgverleners in dienst zijn. De zorg wordt gegeven door de thuiszorg en de eigen huisarts.  
• Verpleeghuis Veel verpleeghuizen hebben een afdeling voor palliatieve zorg, waar mensen in de laatste levensfase kunnen verblijven. 

Overzicht van aanbieders van palliatieve zorg in jouw buurt.

Stervensbegeleiding

Praten met iemand dit gaat sterven over wat diegene bezighoudt, heet stervensbegeleiding. Op de website Overpalliatievezorg.nl staan tips voor het beginnen van een gesprek over levensvragen en laatste wensen.

Je kan ook:

• hulp zoeken bij mensen om je heen of bij een zorgorganisatie. 
• een stervensbegeleider inschakelen. Er zijn organisaties die begeleiding bij sterven en verlies aanbieden. Emotionele steun van een vrijwilliger is ook mogelijk, als onderdeel van vrijwillige palliatieve zorg.  

Verzorging

Misschien kan je familie, vrienden of vrijwilligers inschakelen voor de verzorging of om te helpen met huishoudelijke of praktische regelzaken. Je kan ook anderen vragen om 's nachts te waken, zodat je kan slapen. Dat kan een vrijwilliger zijn.

Vind je het lastig om dit zelf te regelen, vraag dan om ondersteuning en advies bij de organisatie voor mantelzorgondersteuning in jouw gemeente.  

Hulplijnen

• de Mantelzorglijn: 030 760 60 55 (ook beschikbaar via WhatsApp: 06 272 368 54)  
• de Luisterlijn: 088 0767 000 (dag en nacht bereikbaar)  
• de MIND Hulplijn: 0900 1450 (maandag t/m vrijdag 9 tot 21 uur, ook bereikbaar via chat en WhatsApp: 06 138 638 03)  

Zorg regelen en vergoeding

Als de arts verwacht dat iemand binnen 3 maanden zal overlijden, dan krijgt diegene een indicatie voor palliatief terminale zorg. Dit wordt vergoed vanuit de Zorgverzekeringswet of de Wet langdurige zorg (Wlz).

Krijgt je naaste al zorg vanuit de Wlz, dan wordt ook de palliatieve zorg vergoed vanuit die zorgwet. In alle andere gevallen loopt de vergoeding via de zorgverzekering.  

Euthanasieverklaring

Sommige mensen hebben een euthanasieverklaring of geven de wens tot euthanasie pas in de laatste levensfase. Je kan dit bespreekbaar maken met de huisarts of de behandelend arts in het ziekenhuis of verpleeghuis.

Zorgverlof

Als je een baan hebt, kan je met je werkgever overleggen of je zorgverlof kan krijgen.